Nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm Việt

Trong nhiều thập kỷ qua, Việt Nam đã từng bước chuyển mình từ một nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp sang nền kinh tế có cơ cấu đa dạng hơn, với sự tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Sự phát triển này mang lại nhiều cơ hội, đồng thời cũng đặt ra không ít thách thức đối với sản phẩm Việt khi phải cạnh tranh trực tiếp với hàng hóa đến từ các quốc gia có nền công nghiệp và công nghệ phát triển hơn. Trong bối cảnh đó, vấn đề nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm Việt không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là chiến lược dài hạn mang tính sống còn.

Năng lực cạnh tranh của một sản phẩm không đơn thuần được quyết định bởi giá thành hay sản lượng, mà là tổng hòa của nhiều yếu tố như chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế, thương hiệu, khả năng truy xuất nguồn gốc, tính bền vững và sự phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng. Đối với sản phẩm Việt, những yếu tố này đang có sự cải thiện rõ rệt, tuy nhiên vẫn tồn tại khoảng cách nhất định so với các đối thủ quốc tế. Khoảng cách này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ từ doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và các tổ chức hỗ trợ phát triển.

Trên thị trường nội địa, sản phẩm Việt đang chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ hàng nhập khẩu, đặc biệt là các sản phẩm có thương hiệu mạnh, chiến lược marketing bài bản và chuỗi phân phối hiệu quả. Người tiêu dùng Việt Nam ngày càng khắt khe hơn trong lựa chọn sản phẩm, không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn chú trọng đến nguồn gốc xuất xứ, độ an toàn, trách nhiệm xã hội và môi trường. Điều này buộc các doanh nghiệp Việt phải thay đổi tư duy sản xuất, chuyển từ “làm nhiều” sang “làm tốt”, từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng giá trị.

Ở thị trường quốc tế, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mở ra nhiều cơ hội tiếp cận thị trường, nhưng đồng thời cũng kéo theo những rào cản kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng và yêu cầu tuân thủ khắt khe hơn. Nếu không nâng cao năng lực cạnh tranh một cách thực chất, sản phẩm Việt sẽ khó có thể trụ vững và mở rộng thị phần. Do đó, việc xây dựng chiến lược dài hạn cho sản phẩm, gắn với nâng cao chất lượng và phát triển thương hiệu, là yêu cầu cấp thiết.

Một trong những vấn đề cốt lõi của sản phẩm Việt hiện nay là giá trị gia tăng còn thấp. Phần lớn sản phẩm vẫn nằm ở khâu gia công, chế biến thô, chưa khai thác hiệu quả các yếu tố như thiết kế, sáng tạo, câu chuyện thương hiệu và trải nghiệm người dùng. Điều này dẫn đến việc dù sản lượng xuất khẩu lớn nhưng giá trị thu về chưa tương xứng. Để cải thiện tình trạng này, doanh nghiệp cần đầu tư nhiều hơn vào nghiên cứu và phát triển, đổi mới công nghệ và xây dựng thương hiệu một cách bài bản.

Giá trị cốt lõi của sản phẩm Việt không chỉ nằm ở chất lượng vật chất, mà còn ở yếu tố văn hóa, bản sắc và tính bền vững. Trong xu hướng tiêu dùng hiện đại, người tiêu dùng toàn cầu ngày càng quan tâm đến những sản phẩm mang câu chuyện rõ ràng, có trách nhiệm với xã hội và môi trường. Đây chính là lợi thế tiềm năng của sản phẩm Việt nếu được khai thác và truyền thông đúng cách. Việc gắn kết sản phẩm với câu chuyện về vùng nguyên liệu, con người, quy trình sản xuất và giá trị cộng đồng sẽ góp phần nâng cao hình ảnh và sức cạnh tranh trên thị trường.

Trong quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh, vai trò của các tổ chức hỗ trợ, hiệp hội ngành nghề và nền tảng kết nối là vô cùng quan trọng. Những đơn vị này không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp về thông tin thị trường, tiêu chuẩn kỹ thuật mà còn đóng vai trò cầu nối trong việc xây dựng thương hiệu tập thể, bảo vệ quyền lợi và nâng cao vị thế của sản phẩm Việt. Một ví dụ điển hình là việc cung cấp thông tin, tư vấn và kết nối từ các nền tảng chuyên ngành như VOTAS.vn , góp phần thúc đẩy quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh một cách bền vững.

Bên cạnh đó, năng lực cạnh tranh của sản phẩm Việt còn phụ thuộc lớn vào khả năng thích ứng với xu hướng thị trường và chuyển đổi số. Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử và truyền thông số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Doanh nghiệp nào nắm bắt được xu hướng này sớm sẽ có lợi thế lớn trong việc tiếp cận khách hàng và tối ưu hóa chuỗi giá trị.

Về dài hạn, nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm Việt cần được nhìn nhận như một quá trình liên tục, gắn liền với chiến lược phát triển quốc gia. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa khu vực công và khu vực tư, giữa chính sách hỗ trợ và nỗ lực tự thân của doanh nghiệp. Các chính sách cần tập trung vào tạo môi trường kinh doanh minh bạch, khuyến khích đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và hỗ trợ xây dựng thương hiệu quốc gia.

Đối với doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh không chỉ là mục tiêu kinh tế mà còn là trách nhiệm đối với sự phát triển chung của nền kinh tế. Mỗi sản phẩm Việt có chất lượng cao, thương hiệu mạnh và khả năng cạnh tranh tốt sẽ góp phần nâng cao hình ảnh quốc gia, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Đây chính là giá trị lâu dài mà quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh mang lại.

Trong tương lai, khi thị trường ngày càng biến động và cạnh tranh gay gắt, sản phẩm Việt chỉ có thể đứng vững nếu được xây dựng trên nền tảng chất lượng, uy tín và giá trị cốt lõi rõ ràng. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh vì vậy không chỉ là nhiệm vụ của riêng một doanh nghiệp hay ngành hàng, mà là nỗ lực chung của toàn bộ hệ sinh thái sản xuất – kinh doanh – hỗ trợ phát triển.